Góry Pieprzowe - Pieprzówki
Ciekawostki Gdzie leżą Pieprzówki
oraz jak je zwiedzać? Rezerwat Przyrody
"Góry Pieprzowe"
Geologia
i ukształtowanie terenu Gór Pieprzowych
Góry
Sandomierskie i Góry Świętokrzyskie
Morze kambryjskie i Góry Sandomierskie
Dzikie róże. Roślinność stepowa. Flora i fauna
Gór
Pieprzowych
Góry Pieprzowe lub
"Góry Różane"
Cztery Pory roku w górach
Nad Wisłą Zagrożenia dla rezerwatu
Co na temat
Góry Pieprzowej napisał w
Monografii Sandomierza Melchior Buliński?
Prace
naukowe dotyczące Gór
Góry Pieprzowe w literaturze
Albumy
z Gór
Pieprzowych
Góry Pieprzowe - informacje różne
Wyżyna
Sandomierska
Geologia i geomorfologia czyli ukształtowanie Gór Pieprzowych
W krajobrazie na odcinku od
Sandomierza do poprzez Kamień Plebański zaznacza się
stroma, a nawet urwista krawędź Wyżyny Sandomierskiej, nosząca nazwę
Gór
Pieprzowych. Ten
osobliwy krajobrazowo teren budują łupki środkowo-
kambryjskie, które widoczne w postaci wychodni w strefie krawędziowej,
na
wierzchowinie pokryte utworami czwartorzędowymi: lessem lub lessem
spiaszczonym oraz gliną morenową.
W skałach lessowych w otoczeniu
Gór
Pieprzowych, tworzą się wąwozy oraz mają miejsce osuwiska.
 |
 |
| Fot.:
Waldemar Ciamaga. wychodnie łupków
kambryjskich |
Podstawowym utworem, z którego zbudowane są Góry Pieprzowe jest łupek
ilasty
szaroczarny lub ciemnopopielaty, miękki z małą ilością
miki i rzadkimi ziarnami
kwarcu. Na łupku ilastym często występują nacieki tlenków żelaza,
od których skała
miejscami przyjmuje barwę żółtawą lub rdzawą. Na niektórych
powierzchniach
skały spotykamy również białe naloty i wykwity. Są to ałuny, a łupki
nazywa
się łupkami ałunowymi.
W obrębie łupków ilastych spotyka się soczewki i wkładki szarożółtej
skały z
domieszka miki.
Mika jest widoczna na powierzchni łupliwości i
nadaje skale
srebrzysty połysk. Utwory tego typu określa się jako łupki
kwarcowo-mikowe.
 |
 |
| Fot.:
Waldemar Ciamaga. wychodnie łupków
kambryjskich |
Historia powstania Gór Pieprzowych
Góry Pieprzowe pod względem
geomorfologicznym stroną krawędź doliny Wisły
oraz Wyżyny Sandomierskiej o ekspozycji południowej, rozciętą
licznymi wąwozami.
Wszystkie wąwozy są otwarte do doliny Wisły. Ich dno jest suche.
Wyjątek
stanowi najdłuższy wąwóz przecinający w poprzek Góry Pieprzowe, po
którego dnie płynie mała struga wody.
Dolne i środkowe partie skłonów Pieprzówek
pozbawione są szaty
roślinnej
lub
rośliny występują pojedynczo lub w niewielkich skupiskach.
Wpływa
to na
intensywne wietrzenie fizyczne występujących tam łupków. Zjawiska te
występują najsilniej w okresie wczesnej wiosny i zimą.
Ciemne łupki
wystawione
na działanie promieni słonecznych, silnie się nagrzewają. Nocne
spadki temperatury
przyczyniają się do rozpadu łupków na drobniejsze
elementy. Szczególne znaczenie
ma tu woda, która w dzień sączy się
z topniejącego śniegu wypełniając szczeliny
pomiędzy łupkami, nocą
zamarza i rozsadza skały. W tak rozluźnione skały wciskają
się
korzenie róż, tarniny, głogu, gruszy, itd. przyczyniając się do
rozwarstwienia skał.
Luźna skała spłukiwana jest przez wody deszczowe, które rzeźbią
podłoże, tworząc
rozcięcia - rynienki erozyjne.
Rynny erozyjne są szczególnie
dobrze widoczne na
stoku najdłuższego wąwozu oraz na przylegającej do niego skarpie wiślanej.
Żłobki erozyjne łączą się ze sobą, tworzą rozcięcia erozyjne do
2m głębokości
w łupkach, w podnóża stoku.
Na wierzchowinach porośniętych roślinnością trawiastą, pod wpływem
ulewnych
deszczy w skale lessowej tworzą się wciosy erozyjne, powstają wąwozy
lessowe oraz
występują
zjawiska sufozyjne (tworzą się wyrwy, podziemne kanały, następuje
rozmywanie, wymywanie i odprowadzanie cząstek mineralnych przez wody, które
płyną podczas
ulewnych deszczy pod ziemią)
