Strona turystyczna przewodników sandomierskich i świętokrzyskich

 Strona główna

 
Sandomierska
przyroda

Góry Pieprzowe

 róża Kostrakiewicza - endemit z Gór Pieprzowych
Róża Kostrakiewicza
endemit z Gór
Pieprzowych








Góry Pieprzowe
największe skupisko,
pod względem liczby
występujących
gatunków róż dziko
rosnących, w Polsce


Album - kwitnące róże

 

 

 


strona główna  > Sandomierska przyroda >Góry Pieprzowe

Sandomierska przyroda  


Góry Pieprzowe - Pieprzówki


Ciekawostki  Gdzie leżą Pieprzówki oraz jak je zwiedzać? Rezerwat Przyrody
"Góry Pieprzowe"
Geologia i ukształtowane terenu Gór Pieprzowych Góry
Sandomierskie i Góry Świętokrzyskie
Morze kambryjskie i Góry Sandomierskie
Dzikie róże. Roślinność stepowa. Flora i fauna Gór Pieprzowych Góry Pieprzowe
lub "Góry Różane"
Cztery pory roku w górach Nad Wisłą Zagrożenia dla
rezerwatu
Co na temat Góry Pieprzowej napisał w Monografii Sandomierza Melchior
Buliński?
Prace naukowe dotyczące Gór Góry Pieprzowe w literaturze Albumy
z Gór Pieprzowych
Góry Pieprzowe - informacje różne Wyżyna Sandomierska


Dzikie róże. Roślinność stepowa. Flora i fauna Gór Pieprzowych

Rezerwat "Góry Pieprzowe"
posiada wiele osobliwości. Góry Pieprzowe są największym skupiskiem pod względem ilości występujących gatunków dzikiej róży w Polsce. Występują tu szczególnie rzadkie gatunki. Na 25 gatunków występujących w Polsce 12 ma swoje siedlisko w Pieprzówkach. prof. dr hab.  Ryszard Popek uważa ponadto, że jest to największe skupisko pod względem gatunków dzikiej róży w Europie

róże więcej >>

Ale góry Pieprzowe to nie tylko róże. W wyniku wieloletnich badań, stwierdzono występowanie na tym obszarze 397 gatunków roślin naczyniowych, 50 gatunków porostów, wątrobowców i mchów. Na tak duże bogactwo flory, na tak niewielkim terenie (18 ha), wpływ ma duże zróżnicowanie morfologiczne terenu, co przyczyniło się do wytworzenia skrajnie odmiennych mikrosiedlisk, od skrajnie suchych do wilgotnych. Największe powierzchnie zajmują jednak siedliska suche, które opanowane zostały przez gatunki kserotermiczne. We florze rezerwatu występuje szereg gatunków chronionych, rzadkich, a nawet endemitów:

Fot.: Waldemar Ciamaga. Wiśnia karłowata Fot.Waldemar Ciamaga. Podkolan Biały


Spośród tych najcenniejszych można wymienić:
- wiśnia karłowata -Prunus fruticosa
- szczodrzeniec ruski - Cytisus ruthenicus
- krwawnik szczecinkolistny - achillea setacea
- zawilec wielkokwiatowy - Anemone sylvestris
- palczatka kosmata -Bothriochloa ichaemum
- turzyca niska - Carex humilis
- turzyca wczesna - Carex praecox
- turzyca delikatna - Carex supina
- turzyca filcowata - Carex tomentosa
- dzwonek boloński - Campanula bononiensis
- dzwonek syberyjski - Campanula sibirica
- jastrzębiec żmijowcowy - Heracium echioides
- zagorzałek żółty - Odontites lutea
- podkolan biały - Platanthera bifolia
- kruszczyk szerokolistny - Epipactis latifolia
- głowienka wielokwiatowa - Prunella grandiflora
- ostnica włosowata - Stipa capillata
- macierzanka Marschalla - Thymus marschallianus



Z róż na szczególną uwagę zasługują:
- róża Kostrakiewicza (endemiczny gatunek Gór Pieprzowych) - Rosa
  kostrakiewiczii
- róża Klasterskyi - Rosa klasterskyi
- róża Jundziłła - Rosa jundzillii
- róża drobnokwiatowa - Rosa micrantha
- Rosa dumalis, w obrębie tego gatunku R. Popek (1986) wyróżnił trzy nowe formy występujące w Górach Pieprzowych

Fot. Waldemar Ciamaga. Róża rdzawa. Rosa rubiginoza Posiada charakterystyczny zapach jabłek Róża polna. Rosa agrestis 

inne gatunki róż: 
- róża polna - Rosa agrestis
- róża rdzawa - Rosa rubiginosa
- róża elipticzna - Rosa inodora
- róża dzika - Rosa canina

róże więcej >>

Z innych występujących tu roślin można wymienić: berberys, jałowiec, tarninę, głogi,
dziką gruszę, wiąz w odmianie korkowej.

Kalina koralowa Śliwa tarnina

Step ostnicy z palczatką kosmatą zajmuje największe wyniesienia w obrębie skarpy nadwiślańskiej, zbudowane ze skały lessowej również z gliny zwałowej, piasku oraz piasku gliniastego. Płaty roślinności stepowej rozmieszczone są pomiędzy zaroślami kserotermicznymi porastającymi łupki, a terenami rolniczymi  na górze wysoczyzny. Siedliska te cechują się dużym nachyleniem, ekspozycją południową - są bardzo ciepłe. Najciekawsze płaty  roślinności stepowej zachowały się na najwyższym wzgórzu w pobliżu największego wąwozu.

Góry Pieprzowe - ostnica włosowata - Stipa capillata Góry Pieprzowe Palczatka kosmata

Rośliny kserotermiczne na wychodniach łupków Najbardziej strome i silnie zerodowane części skarpy wiślanej, zbudowane z łupków zajmują zarośla jedno lub wielogatunkowe z mniejszym lub większym udziałem tarniny. Siedliska te wystawione na działanie promieni słonecznych, są zupełnie suche i bardzo ciepłe. Woda deszczowa spadając na rozgrzane łupki paruje, tak że skały po kilku godzinach nawet obfitych opadów są zupełnie suche.

Fot.: Waldemar Ciamaga. Rośliny na wychodniach łupków


Rośliny kserotermiczne na zwietrzałym łupku.
Siedliska te charakteryzują się mniej skrajnymi warunkami ekologicznymi. Zwietrzały łupek o znacznej miąższości, zachowuje większą wilgotność i cechuje się niższymi temperaturami podłoża. Roślinność charakteryzuje większa żywotność. Krzewy osiągają 100% pokrycia. Liczniej pojawiają się drzewa.

Rośliny na dnie wąwozu z ciekiem wodnym
Jest to wąski pas  szerokości 5-10m szerokości ciągnący się wzdłuż cieku wodnego na długości ok. 200m. Pokrycie roślinności zielnej wynosi 100%
 

Osobliwości fauny Gór Pieprzowych

Góry Pieprzowe zaliczane są do jednych z cenniejszych pod względem różnorodności i liczebności entomofauny (świat owadów)  obszarów w Polsce. Skupiają szereg gatunków rzadkich, występujących wyspowo, często mających charakter reliktowy. Spowodowane jest to szczególnymi warunkami terenowymi Gór Pieprzowych. Południowa ekspozycja zboczy, silne nasłonecznienie, przyczyniają się do rozwoju zróżnicowanych roślinnych zespołów kserotermicznych, co umożliwia występowanie bogatej ciepło i sucholubnej entomofauny (owady). Między innymi występuje tu skupisko ok. 160 gatunków chrząszczy ryjkowcowatych (Curculionoidea) co wraz z terenem Wyżyny Sandomierskiej daje łącznie 320 gatunków, stanowiąc 35% fauny krajowej tych owadów. Duże bogactwo gatunków rzadkich owadów sprawia, że Góry Pieprzowe są przedmiotem licznych badań naukowych w tej dziedzinie


 strona głównanapisz do nas