Strona turystyczna przewodników sandomierskich i świętokrzyskich

Strona główna

Sandomierska przyroda

 Góry Pieprzowe

strona główna  > Sandomierska przyroda >Góry Pieprzowe

Góry Pieprzowe - Pieprzówki

Ciekawostki  Gdzie leżą Pieprzówki oraz jak je zwiedzać? Rezerwat Przyrody "Góry
Pieprzowe" Geologia i ukształtowanie terenu Gór Pieprzowych Góry Sandomierskie i Góry Świętokrzyskie Morze kambryjskie  Góry Sandomierskie Dzikie róże. Roślinność stepowa Flora i fauna Gór Pieprzowych Góry Pieprzowe lub "Góry Różane" Cztery pory roku w górach Nad Wisłą Zagrożenia dla rezerwatu Co na temat Pieprzowej Góry  napisał w Monografii Sandomierza Melchior Buliński? Prace naukowe dotyczące Gór Góry Pieprzowe w literaturze Albumy z Gór Pieprzowych Góry Pieprzowe - informacje różne Wyżyna Sandomierska


Góry Sandomierskie, Góry Świętokrzyskie i Góry Pieprzowe

Co łączy te Góry? Okazuje się, że dużo.

Historia Gór Pieprzowych, o której wiemy, zaczyna się ponad 500 min lat temu. Teren ten
zajmuje wówczas morze, podobnie jak większość obszaru obecnej Polski. Jest to morze chłodne. Znajduje się na półkuli południowej, na wysokości mniej więcej południowej Afryki. Na dnie morza kambryjskiego, bo tak nazywa się ten okres w dziejach ziemi, przemieszczają się dziwne zwierzęta trylobity, pojawiły się we wcześniejszym kambrze (tzw. kambrze dolnym) - nazwano ten gatunek holmia. Jest kambr środkowy, na dnie morza gromadzą się drobne ilaste osady.  W kambrze środkowym, następują ruchy górotwórcze. Zgromadzone osady ulegają sfałdowaniu i wypiętrzeniu.

morze kambryjskie więcej >>

Fot.:Waldemar Ciamaga. Łupki kambryjskie w Górach Pieprzowych

Powstaje wielki łańcuch górski - Góry Sandomierskie. Nazwał je tak, znany geolog 
prof. Jan Samsonowicz (1888-1959), który przez wiele lat badał Góry Sandomierskie. Ówczesne Góry Sandomierskie sięgały daleko poza masyw świętokrzyski, ąż do linii Kraków - Lubliniec, a duża ich część znajduje się obecnie pod Karpatami. W tym samym okresie na terenie dzisiejszych Gór Świętokrzyskich (Łysogóry, Pasmo Jeleniowskie) panowało morze i tak było przez okres następnych 200 mln lat. Góry Sandomierskie ulegały erozji, tak że w okresie ordowiku przykryło je morze.

W okresie karbonu wydźwignięte zostały Góry Świętokrzyskie, łącznie ze starymi utworami budującymi niegdyś Góry Sandomierskie. Działo się to ok. 300 mln lat temu. Dalszy okres to przewaga erozji - niszczenie gór, okresy lądowe i wkraczanie morza, odmładzanie gór. Obecnie  Góry  Świętokrzyskie, są niskimi starymi górami.

Należy pamiętać jednak, że ich powstanie poprzedzały ruchy górotwórcze sandomierskie, które ok. 500mln lat temu doprowadziły do utworzenia Gór Sandomierskich. W tym samym okresie miały miejsce ruchy górotwórcze w Sudetach, tak więc obok Sudetów są to najstarsze góry w Polsce. Ślady tych gór możemy odnaleźć w Górach Pieprzowych, jak i w odsłonięciach w rejonie Klimontowa, Kotuszowa. Tam gdzie erozja sięgnęła głębiej występują odsłonięcia skał  z kambru dolnego , lub tak jak w przypadku Gór Pieprzowych, z kambru środkowego. W utworach tych widoczne są sfałdowania, tak więc skały nie leżą poziomo. Widoczne są również pęknięcia i przemieszczenia wśród skał, a więc uskoki.

Należy jako ciekawostkę dodać, że jeszcze na przełomie XVIII i XIX, dla określenia obecnych Gór Świętokrzyskich była używana nazwa Góry Sandomierskie. Później pojawiła się nazwa Góry Sandomiersko-Kieleckie, a następnie Góry Świętokrzyskie.

Pod względem geologicznym jest ścisły związek pomiędzy obecnymi Górami Świętokrzyskimi,  a strukturami geologicznymi występującymi  w rejonie Sandomierza. Struktury kambryjskie związane z Górami Pieprzowymi znajdują się również na terenie woj. podkarpackiego w miejscowości Pączek Gorzycki. Wisła w pewnym okresie dokonała przełomu przez pas wyżyn, przecinając również struktury geologiczne związane z kambrem. Tak więc pod względem geologicznym na terenie woj. podkarpackiego, mamy część Gór Świętokrzyskich.

 strona główna I  napisz do nas