Okresy w historii geologicznej Ziemi (rejon świętokrzyski)

Era Epoka Piętro Wiek
(mln lat)
Najważniejsze wydarzenia
w regionie świętokrzyskim

Era kenozoiczna

Czwartorzęd

Holocen

0,01

Erozja i sedymentacja rzeczna (osadzanie się) w dolinach

Plejstocen

1,8

Działalność lądolodów w czasie zlodowaceń, pomiędzy
okresami zlodowaceń erozja rzeczna

Trzeciorzęd

Trzeciorzęd
młodszy -
neogen

26

Na południu tworzą się skały osadowe morskie, na północy
osadowe lądowe Następuje kolejne wypiętrzenie Gór
Świętokrzyskich - odmłodzenie rzeźby

Trzeciorzęd starszy - paleogen

65

Jest to okres lądowy, w skałach wapiennych zachodzą
zjawiska krasowe, erozja wodna

Era mezozoiczna

Kreda

Kreda górna

99

Na początku wkracza morze, później wzdłuż pęknięć -
uskoków wydźwignięcie Gór Świętokrzyskich - zrąb
świętokrzyski

Kreda dolna

142

Częściowa erozja

Jura

Jura górna

159

Trwa dalej morze, pod koniec jury wypiętrzenie Gór
Świętokrzyskich ponad poziom morza

Jura środkowa

180

Wkracza morze obejmując cały obszar Gór Świętokrzyskich

Jura dolna

205

Faza lądowa, powstają skały osadowe na lądzie

Trias

Jura górna

217

Wynurzenie się lądu, częściowa erozja

Trias środkowy

 

Faza morska, sedymentacja morska (osadzanie się materiału
skalnego na dnie morza)

Trias dolny

248

Na przemian morze i ląd

Era paleozoiczna

 

 

 

Perm

 

Perm górny

 

Wkracza morze

Perm dolny

290

Faza lądowa, klimat suchy, pustynny, zjawiska
hydrotermalne (związane z krążeniem w skałach gorącej
wody i wytrącaniem się minerałów)

Karbon

 

Karbon górny

327

Na przełomie karbonu dolnego i górnego początek
ruchów górotwórczych hercyńskich, które fałdują skały 
i prowadzą do powstania Gór Świętokrzyskich

Karbon dolny

354

Przeważa morze, podmorski wulkanizm

Dewon

 

 

Dewon górny

370

Ruchy górotwórcze poprzedzające te które tworzą Góry
Świętokrzyskie

Dewon środkowy

391

Trwa morze, powstają osady na dnie morza o zmiennej głębokości

Dewon dolny

400

Faza lądowa, tworzą się góry, liczne uskoki powodują
powstanie rowów tektonicznych (rów tektoniczny - obszar
obniżony wzdłuż linii pęknięć) i zrębów (zrąb - obszar
wypchnięty w górę wzdłuż linii pęknięć)

Sylur

 

Sylur górny

417

Cofa się morze w obrębie obecnych Łysogór i Pasma
Jeleniowskiego, na południe od tego obszaru - erozja, silny
wulkanizm

Sylur dolny

 

Słaby wulkanizm

Ordowik

 

Ordowik górny

423

Pogłębia się dno morza

Ordowik dolny

470

 Wulkanizm, stopniowo wkracza morze

Kambr

 

 

Kambr górny

495

Ruchy górotwórcze sandomierskie powodują powstanie wysokich gór Sandomierskich, porównywalnych z Tatrami

Kambr środkowy

505

Na początku okres morski, później zaczynają się ruchy
górotwórcze sandomierskie

Kambr dolny

545

Sedymentacja (tworzenie się osadów) w płytkim morzu
kambryjskim, morze funkcjonuje od prekambru (800 mln lat
temu), niektóre skały osadowe w rejonie Kotuszowa
k.Staszowa są zaliczane przez niektórych geologów do
utworów morza prekambryjskiego

www.sandomierskie.com