|
Pińczów
woj.świętokrzyskie
pow.pińczowski
Miłek wiosenny
roślinny symbol Ponidzia
Herb powiatu pińczowskiego
Herb Pińczowa
|
Strona główna > powiat
pińczowski > Pińczów
Pińczów
|
Pińczów
- Poprzednikiem
osadniczym Pińczowa była nieistniejąca dziś wieś
Wierciszów zapewne położona w okolicy wzgórza Grodzisko. Wieś Pińczów
(Piędziszów) istniała w XIV w.
Do 1586 r Pińczów
był własnością Oleśnickich.
Prawa miejskie otrzymał staraniem Zbigniewa Oleśnickiego bpa krakowskiego
w 1429 r. Oleśnicki rozbudował zamek i był fundatorem kościoła i klasztoru o.o.
Paulinów. |
| Fot.:
Jacek Gospodarczyk -
Widok ze Wzgórza Klasztornego z kaplicą św.Anny na Pińczów |
Od
ok. 1550 r jako własność Mikołaja Oleśnickiego staje się Pińczów
jednym z
najprężniejszych ośrodków reformacji w Polsce, początkowo
kalwiński, od
1559r. do założenia Rakowa w 1569 jest główną siedziba
arian (Braci Polskich)
Centrum religijno-kulturalne zwane Ateny Polskie, miejsce
odbywania
synodów różnowierczych 1555 - 62, od 1551 siedziba szkoły
kalwińskiej, później
ariańskiej zwanej Akademią,
ośrodek
wydawniczy z drukarnią Daniela z Łęczycy
czynny 1556 - 61. Po śmierci Mikołaja Oleśnickiego Pińczów
kupuje od spadkobierców
w 1586 r Piotr Myszkowski bp. Krakowski, który usuwa arian, zakłada
na wschód od
starego miasta Nowe Miasto Mirów 1586 -91 i funduje kolegiatę -
późniejszy kościół
reformatów. Po otrzymaniu tytułu margrabiów na Mirowie 1596 i
nazwiska Gonzaga
1598 bratanek Piotra Zygmunt Myszkowski, kasztelan wojnicki, późniejszy
marszałek
wielki koronny zakłada ordynację pińczowską, zatwierdzoną w
1601 r . Prawo miejskie
Pińczowa w 1612 r zostało rozciągnięte na Nowe Miasto Mirów
Za
pierwszych
Myszkowskich dalszy rozwój miasta m. in. rozbudowa zamku, założenie
wodociągów, łaźni, fontanny. Kamieniołomy wapienia
eksploatowane od
średniowiecza stają się ośrodkiem ożywionej działalności
warsztatów budowlano-zdobniczych kierowanych od 4 ćw. XVI w.
przez Santi Gucciego,
a po 1600 r przez Błażeja Gocmana.
Pracują tu
obok licznych Włochów, Polacy
m.in Tomasz Nikiel. (autor portali w zamku w Baranowie S.). Ok.
1630 r miasto
otoczono murem z drewnianą palisadą, a w 1683 staraniem Stanisława
Kazimierza
Myszkowskiego wojskiego krakowskiego wzniesiono cztery bramy;
Krakowską,
Kielecką, Chęcińską i Nowokorczyńską. W XVIII w. upadek
miasta, po śmierci Jana
Władysława Myszkowskiego Pińczów i ordynacja przechodzi na własność
Wielopolskich. Pożary w 1738 i 1831 i zniszczone w czasie działań
wojennych 1944 r.
W 2 poł. XIX - XX w. miasto rozwija się głównie ku zachodowi
wzdłuż ul. 3 Maja w
kierunku stacji kolejki. Zabudowa przeważnie XIX - XX w., w
blokach przyrynkowych na
starszych piwnicach z XVI-XVII w. Miasto zachowało czytelny układ
przestrzenny wraz
z kolejnymi etapami jego powiększania.
Ośrodek
najstarszej części stanowi prawie kwadratowy rynek znarożnikowym
układem ulic.
W płn-wsch
narożu rynku kościół parafialny i klasztor popauliński.
Za wschodnim i płd-wsch blokiem zabudowy dzielnica żydowska z
synagogą powstała
w 2 poł. XVI w. , za nią dalej na wschód Mirów połączony ze
starym miastem pierwotnie ul. Klasztorną przerwana w XVII w.
kompleksem klasztoru reformatów,
zajmującego środek Mirowa. Na zachód od miasta średniowiecznego
przedmieście
Nowy Świat z Końskim Targiem powstałe w XVII w. Od północy
nad miastem wzgórze
z pozostałością zamku, u jego stóp baszta ogrodowa
Myszkowskich i pałac Wielopolskich. Na sąsiednim wzgórzu tzw.
Klasztornym kaplica św. Anny.
W Pińczowie istniały rozebrane kościoły Św. Ducha (pauliński)
z 2 poł. XVI w. (w polu)
na wschód od miasta, szpitalny św. Elżbiety z ok. 1637 r przy
dawnej bramie krakowskiej.
Obecnie Pińczów jest liczącym 12 tys. mieszkańców miastem
powiatowym.
|
Fot.: Rafał Chmura -Pińczów:
kamienica nazywana
"drukarnią ariańska" |
|
|
Fot.: Dorota Sulicka
- Pińczów:
nagrobki na starym cmentarzu |
Strony internetowe:
Miejski Serwis Informacyjny www.pinczow.com.pl
Informacja turystyczna:
Centrum Informacji Turystycznej Ponidzia, Pińczów, pl.Wolności 22,
tel.(0-41)357-54-04
Miejsca i miejscowości położone w pobliżu Pińczowa które warto
zobaczyć:
Młodzawy Duże, Stara Zagość, Rezerwat"Krzyżanowice",
Chroberz, Busko Zdrój
1...2
|
