|
Wiślica
woj.świętokrzyskie
pow.buski
gm.Wiślica
Miłek wiosenny
symbol roślinny Ponidzia
Herb Wieniawa
m.in. herb Jana Długosza
kronikarza
kanonika sandomierskiego
i wiślickiego
Dom Długosza
Kolegiata - tablica fundacyjna
Album
zdjęć >>
|
Strona główna > powiat
pińczowski > Wiślica
Wiślica
Wiślica:
jeden z
najstarszych ośrodków plemiennych, w średniowieczu jeden najważniejszych ośrodków grodowych. Obecnie siedziba gminy
 |
Kolegiata Narodzenia
NMP, gotycka, wzniesiona na pozostałościach dwu
kolejnych kościołów romańskich. Fundowana przez Kazimierza Wielkiego w
III ćw. XIV w. uszkodzona w 1915 r (zawalenie sklepień) częściowo rekonstruowana. Największy i
najpiękniejszy
z grupy pseudo- dwunawowych kościołów kazimierzowskich.
Nawa 4 -przęsłowa nakryta
sklepieniami trójdzielnymi spływajacymi na trzy smukłe wieloboczne filary. |
| Fot.
Jacek Gospodarczyk |
|
Prezbiterium
wydłużone,
trzyprzęsłowe zamknięte połową ośmioboku. Fasada zachodnia z pocz.
XX w. wzniesiona w miejscu zawalonych romańskich wież wg projektu Adolfa
Szyszko- Bohusza. Nad
portalem południowym kamienna tablica erekcyjna z 1464 r. z postacią Kazimierza
Wielkiego przed Matka Boską (na zdjęciu po lewej stronie). |
Obok kościoła dzwonnica późnogotycka z lat ok. 1460-70. Wewnątrz zworniki
sklepień dekorowane m. innymi herbami ziem Królestwa, Głową Chrystusa i
symbolami ewangelistów. Maswerkową dekorację otrzymały oknach, sakramentarium
i
mensy ołtarzowe. Na ścianach
prezbiterium polichromia rusko-bizantyńska z lat 1397-1400 fundacji Władysława Jagiełły,
konserwowana w
latach 1959-64. Poliochromie w układzie strefowym ze scenami z cyklu maryjnego i
chrystologicznego i postaciami świętych. Wśród
wyposażenia kamienny posąg Matki Bożej tzw. Łokietkowej, wczesnogotycki z ok. 1300 r,
oraz późnogotycki
krucyfiks z 1 poł. XVI w. oraz rzeżby Matki Bożej i św. Jana z ok.
1500 r. Pod kościołem
relikty kolegiaty dwuwieżowej bazyliki z 2 ćw. XIII w.
oraz odkryte 1959-60
resztki kościoła z poł. Lub 3 ćw. XII w., jednonawowego z emporą zachodnią pod którego prezbiterium znajdowała się trójnawowa,
dwuprzęsłowa zamknięta apsydą krypta. Zachowane
dolne partie krypty - bazy
kolumienek wspierających sklepienia, a przede wszystkim wspaniała unikalna posadzka z lat 1170 - 1180, znana pod nazwą płyty wiślickiej z rytymi
czarno zapuszczonymi (impastowanymi) przedstawieniami figuralnymi.
W dwu polach postacie przedstawione w akcie wiecznej adoracji, z uniesionymi
głowami i
dłońmi. Sceny przedstawiające jak się przypuszcza Kazimierza Sprawiedliwego lub Bolesława Kędzierzawego z synem i żoną. |
 |
 |
 |
| Fot.: Jacek
Gospodarczyk. Kolegiata w Wiślicy |
 |
Dom Długosza
- Jeden z trzech wolnostojących tzw. Domów Długosza w Polsce (Sandomierz, Poznań) wzniesiony
w 1460 r staraniem Jana Długosza kanonika wiślickiego i sandomierskiego.
Budynek murowany z kamienia i cegły, piętrowy na planie wydłużonego prostokąta,
nakryty dachem dwuspadowym ujętym w
blendowe szczyty. Kamienny detal, obramienia okienne, portale na ogół rekonstruowane.
|
| Fot.: Jacek
Gospodarczyk |
Z Wiślicą wiążą się Statuty wiślickie
- tu zatwierdzone, w okresie
panowania króla Kazimierza Wielkiego, zawierały 25 artykułów prawa zwyczajowego i
stanowiły podstawę do dalszych prac nad ogólnopolskim zbiorem prawa ziemskiego.
W pobliżu Wiślicy znajdują się liczne grodziska, rezerwaty przyrody,
chroniące roślinność stepową oraz interesujące formy krasu w gipsie
Rezerwaty w pobliżu
Wiślicy:
Rezerwat florystyczny "Przęślin" - położony w odległości
ok.300m od kościoła zajmuje niewielki wzgórek, wychodnie gipsu, kserotermiczne murawy o
charakterze stepowym, szereg chronionych roślin takich jak: len włochaty,
miłek wiosenny (symbol roślinny Ponidzia), zawilec wielokwiatowy, wężymord
stepowy, ostnica włosowata, gęsiówka uszkowata (znana z dwóch stanowisk w
Polsce, w tym jedno to jest "Przęślin").
Rezerwat stepowy "Góry Wschodnie" - znajduje się w
odległości ok. 1km od kościoła , zajmuje fragment rozległego wzniesienia, zbudowanego z
wielkokrystalicznych gipsów trzeciorzędowych (wcześniej wydobywane). Kryształy
gipsu największe na Ponidziu i w Polsce osiągają rozmiary do 3m. Tworzą
formy połyskujące w słońcu, nazywane tu na Ponidzu "jaskółczymi ogonami".
Zobaczymy cenne i rzadkie rośliny, podobne jak w rezerwacie "Przęślin"
Miejsca i miejscowości położone w pobliżu wsi Chroberz które warto
zobaczyć: Młodzawy Duże, Stara Zagość, Wiślica,
Chotel Czerwony, Rezerwat "Krzyżanowice"
Rezerwat "Skorocice", Rezerwat
"Przęślin", Rezerwat "Góry Wschodnie", Busko Zdrój
|
