|
Koprzywnica
woj.świętokrzyskie
pow.sandomierski
Miasto przy drodze
Sandomierz-Kraków
Multimedialna
prezentacja zespołu pocysterskiego w Koprzywnicy
>>
herb Koprzywnicy
Herb zakonu cystersów
herb Bogoria
Wsporniki sklepień
gotyckich krużganków
Albumy zdjęć
Zespół pocysterski
z kościołem pw. św.Floriana
w Koprzywnicy
cz.1
>>
cz.2
>>
cz.3
>>
cz.4
>>
Cystersi
Ważne odkrycie w kościele pocysterskim w
Koprzywnicy - 2004
"XVI-wieczny
sarkofag Niedrzwickich w pocysterskim kościele w Koprzywnicy
Koprzywnica
2007
X Ogólnopolski Zjazd Przewodników Świętokrzyskich w Koprzywnicy >>
|
Strona główna > powiat
sandomierski > Koprzywnica
Koprzywnica
Koprzywnica:
miasto w powiecie sandomierskim
Historia:
miejscowość o bardzo starej metryce, od 1268 r miasto
lokowane na prawie niemieckim
przez księcia Leszka Czarnego W XVII i XVIII w. Koprzywnica
stanowiła ważny ośrodek handlu i
rzemiosła . Upadek nastąpił w okresie rozbiorów,
a po powstaniu styczniowym Koprzywnica
utraciła prawa miejskie, odzyskując je
ponownie kilka lat temu. Koprzywnica zachowała stary
układ urbanistyczny. Ośrodek
stanowi czworoboczny rynek przy którym znajduje się kaplica
Matki Boskiej Różańcowej. Przyrynkową część Koprzywnicy z Cegielnią gdzie wznosi się dawny
kościół cystersów łączy wydłużony plac na którym jeszcze w XIX w. odbywały
się targi,
a obecnie jest przystanek PKS.
Zespół pocysterski z kościołem p.w. Najświętszej Marii Panny i św. Floriana -
fundowany
był przez Mikołaja Bogorię w 1183 /85 r .
|
|
Fundacja była niezwykle bogata i objęła dwa późniejsze
miasta
Koprzywnicę i Jasło oraz klucze wsi w sando-
mierskiem i nad Wisłokiem. Pozwoliło to na
szybkie tempo
budowy tak, że
mimo iż Koprzywnica była ostatnia
polską filiacją
dla cystersów z Morimondu to budowę
kościoła i klasztoru ukończono wcześniej niż w
Sulejowie i Wąchocku.
Kościół klasztorny wzniesiony jest na planie krzyża
łacińskiego, bazylikowy, z kaplicami bliźnimi na ramionach
transeptu. Jedna z kaplic została zabudowana obecną
zakrystią, drugą, południową, ze względu na zagrożenie
architektoniczne, rozebrano.
Od zachodu obecna późnobarokowa fasada dobudowana
została w XVIII w wg projektu księdza Józefa Karsznickiego.
Część wschodnia kościoła poświęcona została w 1207r.,
a całość
ukończona w ciągu drugiego dziesięciolecia XIII w.
Fot.: Dorota Sulicka - Korzywnica. Kościół
pw. św.Floriana
|
|
Kościół wyróżnia się romańskim
detalem architektonicznym wśród którego do najpiękniejszych
należą: portal północny, profilowania cokołu, kostkowy gzyms wieńczący, a we wnętrzu głowice
i
bazy filarów, profile żeber i zworniki sklepień, w tym
w kaplicy północnej
transeptu
zwornik z przedstawieniem błogosławiącej Ręki Boga i napisem SYMON, być może
budowniczego kościoła. W wystroju i wyposażeniu kościoła
spotykamy zabytki różnych
stylów. Polichromie wczesnogotyckie w prezbiterium,
na ścianie północnej nawy i na
południowo-zachodnim filarze z lat ok.
1350 – 1410.
Renesansowe i barokowe kompozycje
na ścianach nawy głównej,
renesansowy nagrobek Niedźwickich z 1581 r. w ścianie nawy
południowej , piękne ołtarze
i stalle z I poł. XVII w. fundowane przez ówczesnego opata
klasztoru Zbigniewa
Ossolińskiego. Stalle mają malowane na zapleckach sceny z życia
św. Bernarda z Clairvoaux.
|
|
|
 |
|
Fot.:
Dorota Sulicka - Koprzywnica: kościół pw.
św.Floriana - nawa główna |
Fot.:
Dorota Sulicka - Koprzywnica: kościół
pw. św.Floriana - ołtarz św.Benedykta |
Bogactwa sprzętów dopełniają świetne obrazy, zwłaszcza
w ołtarzu
głównym przedstawiający
Wniebowzięcie NMP pędzla Bartłomieja Strobla z 1646 r.,oraz św. Bernarda i św. Benedykta
w ołtarzach pod chórem. Klasztor z
którego zachowało się tylko skrzydło wschodnie usytuowany
był po północnej
stronie kościoła i pierwotnie tworzył wraz z kościołem czworobok.
|
|
Pierwotnie parterowe skrzydła klasztoru, nadbudowane w XVI i
XVII w. otaczały krużganek z którego ślady oporów łuków
tarczowych i wsporników do
dziś są widoczne na ścianie zachodniej
skrzydła wschodniego i na ścianie północnej kościoła. Ciekawy jest
także detal nadproży dawnych wejść do armarium, sieni i fraterni
oraz wejście i okna do kapitularza. Na szczególną uwagę
zasługuje
kapitularz. Jest to kwadratowa sala nakryta sklepieniami krzyżowo-
żebrowymi. Żebra sklepień spływają na dwie ustawione po środku
sali kolumny i
przyścienne wsporniki.
W kapitularzu urządzane
jest lapidarium.
Fot.: Dorota Sulicka -
Koprzywnica: zespół pocysterski - kapitularz
|
W pierwszej połowie XVII w. (fundacja z lat 30-40), za sprawą opata Zbigniewa Ossolińskiego,
na skrzyżowaniu naw, została wzniesiona sygnaturka dzieło mistrza krakowskiego Michała
Pfafa. W tym czasie dobudowano kruchtę barokową od strony zachodniej, przy głównym
wejściu. Kruchtę rozebrano w XVIII w. i wzniesiono obecną.
W latach 1770-1790 powstała barokowa fasada według projektu Józefa Karśnickiego
(od strony
zachodniej). Kres działalności cystersów koprzywnickich położyła
kasata klasztoru w 1819r.
Od 1821r. jest to kościół parafialny. Budynek kościoła ucierpiał
podczas I wojny światowej.
W wyniku działań wojennych w 1915r. pożar strawił barokową
sygnaturkę i dachy kościelne.
W konsekwencji tych wydarzeń dokonano rozbiórki zabudowań klasztornych
z wyjątkiem skrzydła
wschodniego. W latach 1960-64 przeprowadzono gruntowne badania
oraz poddano konserwacji
wnętrze kościoła, odkrywając szereg polichromii gotyckich.
Została wzniesiona również nowa
sygnaturka zaprojektowana przez Adolfa Szyszko-Bohusza,
nawiązująca do tej z czasów fundacji
opata Zbigniewa Ossolińskiego.Do dnia dzisiejszego
prowadzone są prace w zakresie
konserwacji, prace badawcze w świątyni i na terenie zabudowań
poklasztornych.
Ważnym wydarzeniem był powrót utraconych relikwii patrona świątyni św.Floriana.
W 1995r.
miało miejsce uroczyste sprowadzenie relikwii z kościoła św.Floriana
na krakowskim Kleparzu.
Obok kościoła i klasztoru stoi dawny dom przeora
wzniesiony z fundacji
opata Zbigniewa
Ossolińskiego w latach 1615 – 1620. Tradycyjnie znany
jest pod nazwą dworu opackiego. Dwór
opacki, nie zachowany, faktycznie usytuowany był na
terenie położonym. na zachód od kościoła
i głównych budynków klasztornych. fundowany był przez Mikołaja Bogorię w 1183 /85 r.
W pobliży znajdują się miejscowości, które warto zwiedzić: Skotniki, Sandomierz,
Baranów Sandomierski
1...2
|
