|
Zawichost
woj.świętokrzyskie
pow.sandomierski
miasto Zawichost
przy drodze
Sandomierz-Lublin
Herb Zawichostu
Kościół pofranciszkański
p.w. św. Jana Chrzciciela
Bitwa pod
Zawichostem
19 czerwca 1205r.
Obok bitwy pod Legnicą
była ona najważniejszą
w XIIIw. z udziałem
rycerstwa polskiego.
Jak pisze Jan Długosz:
"na polecenie książąt
Leszka i Konrada w
okolicy Sandomierza
zgromadziło się
z dzielnicy
sandomierskiej,
mazowieckiej i
kujawskiej wielkie
wojsko"
Przeciwnikiem
rycerstwa polskiego
była armia księcia
halickiego Romana.
Bitwę tę rycerstwo
polskie wygrało.
Książę Roman poległ.
Zawichost - album zdjęć
|
Strona główna > powiat
sandomierski > Zawichost
Zawichost (1)
 |
Zawichost - Miasto królewskie położone
nad historyczną przeprawą przez Wisłę
na wczesnośredniowiecznym szlaku
ruskim z zachodniej Europy na wschód
do Grodów Czerwieńskich, Kijowa i
imperium mongolskiego. Wzmiankowany
od 1146 r. Siedziba kasztelanii i
archidiakonatu, kluczowe miejsce
komunikacyjne i obronne dawnej
Polski.
|
| Fot.:
Widok z Wisły na Zawichost |
Pierwotnie składał się z trzech
centrów obronnych w tym
dwu osad z kościołami
parafialnymi; p.w. Panny Marii / w miejscu obecnego
parafialnego kościoła o tym samym
wezwaniu/ i św. Trójcy - dziś stanowiąca odrębną miejscowość.
Trzecim centrum
obronnym był zamek wzniesiony na kępie wiślanej zniszczony w czasie "potopu" .
Dostępu do Małopolski broniły również wsie obronne rozłożone przy trakcie do Opatowa
jak: Sobótka, Wyszmontów, Przybysławice, Ptkanów. Zawichost niszczony był
najazdami Rusinów, Jadźwingów, Litwinów i Tatarów, w XVII w. Szwedów i w 1809 r.
Austriaków. Zawichost położony
jest na wzgórzu zbudowanym z twardszych skał.
W otoczeniu występują niżej położone
tereny mające inną strukturę geologiczną, które
wykorzystywała rzeka Wisła,
często zmieniając swoje koryto.
W przeszłości
Zawichost leżał to na lewym (jak obecnie),
to na prawym brzegu Wisły. Trójca,
która obecnie jest osiedlem zawichojskim w swojej historii znajdowała się tuż
nad brzegiem rzeki
Wisły, natomiast Zawichost był na drugim brzegu.
|
|
|
Ryc.
"Widok miasta Zawichost" Eryka Jönsona Dahlbergha -
kwiecień 1657r.
Od prawie dwóch lat wojska szwedzkie grabiły i
pustoszyły ziemie
Rzeczypospolitej. Wobec rosnącego oporu, Szwedzi zawierali
kolejne układy
z elektorem brandenburskim, a później z księciem Siedmiogrodu
Rakoczym.
W wyniku tych układów na ziemie południowej Rzeczypospolitej
wkroczyły wojska
siedmiogrodzkie pod dowództwem księcia Rakoczego i
kozackie pod dowództwem
Zdanowicza.. Po trwającym 3 miesiące marszu spotkały
się z królewską armią
szwedzką. Do połączenia
armii doszło
przy przeprawie przez Wisłę
w Zawichoście. Wydarzenie to uwidocznił na swoim
rysunku Dahlbergh,
oficer sztabu Jego Królewskiej Mości, króla Szwecji
Karola X Gustawa.
Dahlbergh wykonał ok 100 rysunków przedstawiających
miejsca zdobywane przez
Szwedów (m.in.Ujazd). Rysunki mają dużą wartość historyczną. Wiernie
oddają
wygląd budynków (miejsc) w tamtym okresie. W swojej ojczyźnie
znany jest nie
tylko jako wybitny grafik epoki baroku, lecz także zdolny dowódca
wojskowy, znakomity inżynier, projektant i budowniczy wielu fortyfikacji
oraz dyplomata.
Rysunek przedstawia Zawichost. Po prawej stronie (przy ramce) kościół
Marii
Panny, który w tej formie nie zachował się do dnia
dzisiejszego. Nieco dalej w lewo
kościół św. Jana Chrzciciela. W centralnej części
zamek, stoi na wyspie
znajdującej się na Wiśle. Zamek został zniszczony przez
Szwedów, później
rozebrany. Materiał z rozbiórki posłużył
do budowy kościoła św. Józefa
w Sandomierzu (koniec XVII w.). Dalszych zniszczeń dokonała rzeka Wisła.
Obecnie nie istnieje już wyspa.
Resztki zamku można oglądać płynąc łodzią
lub kajakiem. Są pod
powierzchnią wody.
|
 |
 |
| Fot.:
Waldemar Ciamaga. Zawichost - kościół pofranciszkański
p.w. św. Jana Chrzciciela |
Fot.:
Waldemar Ciamaga - kościół p.w. Wniebowzięcia
Najświętszej Marii Panny |
Do najcenniejszych zabytków
oraz interesujących miejsc należą:
- kościół pofranciszkański p.w. św. Jana Chrzciciela z poł. XIII w.,
-
kościół parafialny p.w.
Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny którego
ślady znajdują się w podziemiach obecnego kościoła parafialnego,
- odkryte przez archeologów relikty
kaplicy p.w. św. Maurycego z pocz. XI w.,
Prace archeologiczne prowadzone były kilkanaście lat temu.
Odkrycia dokonano
blisko krawędzi wzgórza miejskiego które stromo opada w kierunku
Wisły.
Był to ostatni fragment absydy na brzegu. Pozostałą część kościoła
zabrała Wisła,
w jakim okresie to nastąpiło, o tym nie ma informacji w źródłach
pisanych.
Kościół
ten został wybudowany blisko 1000 lat temu
-
znak pomiaru wody w Wiśle z XIX w.
-
nieliczne stare domy z XIX i pocz. XX w.
- Kościół p.w. św. Trójcy
w obrębie osady włączonej w obręb
Zawichosta.
1...2 
|
