|
|
|
Bałtów
i okolice
|
Strona Parku
Jurajskiego
w Bałtowie
www.parkjurajski.pl
|
Strona główna >
Atrakcje turystyczne
Bałtowa
Bałtów - to miejsce
warto odwiedzić
Nad wejściem do
pałacu w Bałtowie widniał napis: "Boże! Ci wszyscy, którzy tu bywają, czego nam życzą, niechaj sami mają!". Tym hasłem wita Bałtów
swoich gości do dziś
|
Przyroda Bałtowa i
okolic
Obok allozaur, którego ślady
odkryto w Bałtowie.
Największy drapieżnik lądowy na tym terenie w okresie jury. Osiągał
podobne rozmiary jak tyranozaur, ale żył w innym okresie |
|
Bałtów leży na Pogórzu Bałtowskim i w dolinie rzeki Kamiennej.
Pogórze Bałtowskie położone jest między Doliną Kamiennej a rzeką
Wolanką.
Zbudowane przeważnie z utworów
środkowej i górnej jury oraz skał
kredowych, cechuje się znacznymi wyniosłościami, schodzącymi stromymi krawędziami w dolinę rzeki. W okolicach Bałtowa Kamienna tworzy malowniczy
przełom, o niezwykłych walorach krajobrazowych. Dolina Wolanki wpadającej do
Kamiennej wcina się głęboko w skały jurajskie, a rzeka gubi swoje wody 3 km
przed ujściem w szczelinach skalnych. Uroku dodają okolicy wąwozy lessowe o
znacznej głębokości, stanowiące
dogodne miejsce dla spacerów. Niektóre z nich
sięgają
20m głębokości o stromych zboczach porośniętych wielogatunkowym
lasem liściastym, np. wąwóz prowadzący
w kierunku miejscowości Sienno.
Teren Pogórza Bałtowskiego zbudowany jest przede wszystkim ze skał wapiennych stanowiących obrzeże mezozoiczne Gór Świętokrzyskich. Skały te
powstały
w morzu, które występowało na tym terenie w okresie jury i
kredy. Są to skały osadowe, pochodzenia organicznego, które tworzyły się w warunkach
klimatu ciepłego. W skałach tych obecnie rozwinęły się zjawiska krasowe.
Przecinając Pogórze Bałtowskie rzeka Kamienna wyżłobiła
piękną dolinę, tworząc malowniczy przełom. Na prawym brzegu rzeki, na tzw. Zarzeczu występują
bardzo oryginalne w swym kształcie formy skalne, występują również jaskinie (groty). Spotykamy liczne skamieniałości: ramienionogi, małże,
koralowce,
kolce jeżowców. Ślady obecności kolonii koralowców, świadczą o ciepłym klimacie, który panował w Jurze na tym terenie. W starorzeczu Kamiennej
znajdują się liczne wywierzyska - źródła obfite w wodę powstające w skałach
wapiennych. Jest to kolejny
przejaw zjawisk krasowych. Widoczne są na dnie starorzecza. Spacerując prawym brzegiem rzeki Kamiennej od Leśniczówki
na Zamościu po Zarzecze możemy zaobserwować szereg
bijących źródeł - wywierzysk w dnie rzeki lub na jej brzegach.
|
Po drugiej stronie rzeki znajduje się wysunięta nad
drogę nr 754 tzw. Czarcia Stopka, zbudowana
z twardych skał
jurajskich. W miejscu tym
występują dolomity, skała bardziej
odporne na wpływ
warunków atmosferycznych i wody od skał
wapiennych, stąd
też przewężenie doliny Kamiennej,
która na tym odcinku ma szerokość
tylko - 200 m.
Miejsce to nazywane jest również "Bramą Bałtowską".
Według legendy diabeł niósł wielki blok skalny,
aby zburzyć kościół.
Kiedy zapiał kur, moc
diabelska prysła i porzucony głaz z odbiciem
czarcich pazurów wylądował na
ziemi. Teraz
wiemy, że jest to odcisk stopy dinozaura.
A legenda to kolejna historia tego typu z regionu
świętokrzyskiego.
|
Czarcia Stopka lub
inaczej nazywana "Bramą do Bałtowa" zbudowana z dolomitów.
Na jej szczycie dr G.Gierliński odkrył ślad drapieżnego allozaura
sprzed 150mln lat
.
. |
 |
Odciski gadów mezozoicznych, były traktowane jako odciski pozostawione przez
diabła, bo inaczej trudno było wyjaśnić ich występowanie.Na terenie tzw. otoczki mezozoicznej Gór Świętokrzyskich (od strony północnej),
występuje wiele miejsc zawierających ślady
dinozaurów ("odciski diabła") . Obok regionu świętokrzyskiego, jedynie na Opolszczyźnie odkryto
skamieniałości dinozaurów. |
Obszar Polski .140-200 mln lat temu (w epoce
jury) był pokryty morzem, ale też były fazy lądowe (wyspy, półwyspy), stąd ślady
dinozaurów lądowych.
.
. |
|
Odkrycie śladów dinozaurów stało się za sprawą dr Gerarda Gierlińskiego
Atrakcją Bałtowa jest odkryty przez dr Gerarda Gierlińskiego, ślad
drapieżnego allozaura, odciśnięty w okresie jury na szczycie Czarciej
Stopki. Allozaury dorastały do 14 m długości i 4,5 m wysokości. Dojrzałość
osiągały po 7 latach. Samice były większe od samców. Młode wykluwały się z jaj
które były składane w kopcach usypanych z piachu. Matka nawiązywała kontakt
zapachowy, ale dość szybko wygasał jej instynkt macierzyński. Wówczas młody
allozaur mógł paść ofiarą matki. Po trzech latach miały już 3 metry i polowały
samodzielnie. Dorosłe osobniki polowały zawsze w grupach i należały do
najgroźniejszych drapieżników. Drugi
z odkrytych przez dr G. Gierlińskiego śladów znajduje się w Żydowskim Jarze, naprzeciwko starego młyna.
Allozaur był największym drapieżnikiem lądowym na tym
terenie w okresie jury.Rozmiarami dorównywał tyranozaurowi, który żył na ziemi ok.
70-80 mln lat później Allozaur był jednak od niego lżejszy, a przez to
prawdopodobnie sprawniejszy. Nigdy jednak gady te nie miały możliwości
spotkania się. Żyły w różnych okresach. Makiety wymienionych
gatunków możemy zobaczyć w Parku Jurajskim w Bałtowie (makiety
przedstawiają zwierzęta w naturalnych wymiarach).
|
Jeszcze jedną atrakcją przyrodniczą są wąwozy lessowe. Less jest to
skała powstała w wyniku akumulacji wietrznej, w okresie zlodowaceń. Silne
wiatry wiejące znad lądolodu, wywiewały drobne ziarna pyłu, ze wzgórz
moreny czołowej (wzgórza usypane przez poruszający się lodowiec) i osadzały tworząc
skały lessowe. Charakterystyczną formą dla terenów lessowych są wąwozy.
Wąwozy lessowe, o malowniczych formach występują również na terenie
gminy Bałtów.
|
Bałtów
obecnie jest chętnie odwiedzanym miejscem - zadbanym, dobrze oznakowanym, posiadającym bogatą i różnorodną ofertę
turystyczną. Największe zainteresowanie budzi jednak Park Jurajski. W
pierwszych dniach po uroczystym otwarciu tj. 7-8.08.04, park
odwiedziło kilkanaście tysięcy osób. Bałtów może stać się miejscem, które chętnie
odwiedzane są przez wycieczki szkolne, zwłaszcza, że w pobliżu lub w niedalekiej
odległości znajdują się tak atrakcyjne miejsca jak Sandomierz, Krzemionki
Opatowskie, Opatów,
Ujazd, Tarłów, Szewna k.Ostrowca Świętokrzyskiego. W przypadku
wycieczki dwudniowej i trzydniowej program można rozszerzyć o Góry
Świetokrzyskie lub Ponidzie.
|
Kolejną atrakcją przyrodniczą są tereny objęte ochroną jako
rezerwaty przyrody.
Rezerwaty przyrody w okolicach Bałtowa
Na terenie gminy utworzono rezerwaty przyrody dla ochrony wyjątkowo rzadkich
gatunków drzew i pięknego krajobrazu.
REZERWAT "MODRZEWIE" - utworzony w 1971 r. objął obszar ok. 5 ha pagórkowatego terenu, pociętego głębokimi, lessowymi wąwozami o stromych
zboczach i porośniętego wielogatunkowym lasem liściastym z dużym udziałem
modrzewia polskiego. Głęboki miejscami do 20 m, cienisty, wilgotny wąwóz,
którego dnem poprowadzono drogę do Sienna poprzecinany jest płytszymi odnogami. Na drzewostan główny składają się dąb szypułkowaty i bezszypułkowy,
lipa
drobnolistna, grab pospolity i modrzew polski. Ochronie podlegają: parzydło
leśne,
wawrzynek, wilczełyko, kruszczyk szerokolistny z rodziny storczykowatych.
Niektóre egzemplarze modrzewia polskiego osiągają 310 lat i wysokość 31-35
metrów. Szczególnie imponująco prezentują się podczas spaceru dnem najdłuższego wąwozu.
REZERWAT "ULÓW" - tworzą go dwa kompleksy: Zamoście i Strużniak po obu
stronach Kamiennej. Obszar rezerwatu charakteryzują w znacznej mierze wzgórza
o znacznej wysokości (175 - 190 m n.p.m.) porośnięte lasem, a także wilgotne łęgi.
Na szatę roślinną składa się szereg okazów rzadkich i zagrożonych wymarciem.
Na szczególną uwagę zasługuje wśród występujących tu roślin
obuwik pospolity. Ochronie podlegają: tojad mołdawski, zawilec wielokwiatowy, parzydło leśne,
kopytnik pospolity.
Występują tu pomniki przyrody - 8 dębów szypułkowatych z których największy ma 550 cm obwodu oraz wiąz górski 337
cm. Obszar rezerwatu charakteryzuje bardzo bogate runo leśne.
|
Przez Bałtów prowadzi szlak niebieski:
Łysa Góra (Święty Krzyż) - Pętkowice,
80 km
Łysa Góra (Święty Krzyż)
PKS - Nowa Słupia PKS (3,5) - Stara Słupia (6,5) -
Grzegorzowice (9) Skała (11) - Pokrzywianka Dolna (12) - Włochy PKS (13,5) -
Pokrzywnica PKS (15,5) - Kałków Godów (20,5) PKS - Doły Opacie (23) - Doły Biskupie
(24) - Nietulisko, [połączenie ze szlakiem czarnym] (30) - Kunów MPK,PKP (34) - pomnik bitwy pod Janikiem
(38) - kaplica (43) - gajówka (45,5) - leśniczówka Jeleniec (47,5) - Nowa Dębowa Wola
MPK (49,5) - Dębowa Wola MPK, PKS (51,5) - Sudół Dolny (55,5) - Krzemionki (59,5) PKS,
MPK - Magonie (62,5) - Glina (64,5) - Bałtów (69,5) PKS, MPK - Pętkowice PKS (80,00)
|
1...2...3
|
