Strona główna >
Atrakcje turystyczne
Bałtowa
Bałtów - to miejsce
warto odwiedzić
Nad wejściem do
pałacu w Bałtowie widniał napis: "Boże! Ci wszyscy, którzy tu
bywają, czego nam życzą, niechaj sami mają!". Tym hasłem wita Bałtów swoich
gości do dziś
 |
 |
| Fot.:
Waldemar Ciamaga Pałac w Bałtowie
(2006) |
Fot.:Dorota
Sulicka "Smutny" lew przed
pałacem, tak jakby zastanawiał się nad losem tego budynku (2003) |
Historia Bałtowa - nieco młodsza. Zabytki
Najstarsze ślady pobytu ludzi w Bałtowie sięgają starszej epoki kamienia. Doliną
Kamiennej przebiegał szlak wędrówek człowieka paleolitu, który pozostawił po sobie
ślady w postaci narzędzi i broni. Mieszkano wówczas w półziemiankach nakrywanych
szałasami, jaskiniach lub niszach skalnych.
O Bałtowie pisał kronikarz Jan Długosz. "Wieś mająca kościół parafialny,
drewniany, czci św. Andrzeja poświęcony, którego kolatorem jest Warsz herbu Rawa...". Niektóre materiały pozwalają sądzić, że świątynia parafialna ma
jeszcze starsze korzenie sięgające XI wieku. Drugi kościół stanął u podnóża góry
pałacowej. Wzniesiony został w 1697 r. pod wezwaniem Matki Boskiej Bolesnej.
Dobra bałtowskie należały do wielu znaczących rodów szlacheckich i
magnackich. Ks. Jan Wiśniewski wymienia: Jana z Kaliszan, Ossolińskich, Krzyżanowskich,
Chocimowskich, Chomentowskich, Odrowążów, Pieniążków oraz Druckich -
Lubeckich. Książę Aleksander zbudował w końcu XIX wieku piękny pałac na wzorach włoskich.
Pałac - historia
Pałac ks. Druckich-Lubeckich pochodzi z końca XIX w. Wybudował go książę
Aleksander w latach 1894-1899 na wzorach włoskich.
Od strony podjazdu pałac zdobi portykowy ganek z lwami oraz klasycyzujace zdobnictwo otworów
okiennych. Pałac stanął na planie prostokąta, przykryty jest wysokim dachem z
poddaszem i ryzalitami.
Pierwotnie był wyższy, gdyż po pożarze zlikwidowano jedno piętro. Ponad wejściem
znajdował się skromny, lecz dowcipny napis: "Boże Ci wszyscy którzy tu
bywają czego nam życzą niechaj sami mają". W pięknych salach i komnatach
pałacu, a było ich 36 mieściły się cenne sprzęty, makaty, gobeliny, starożytne zbroje
i portrety.
 |
 |
| Fot.:
Waldemar Ciamaga Park w Bałtowie. Z prawej strony Kapliczka w parku na Górze Bałtowskiej
(2006) |
Wokół pałacu urządzono park geometryczno-krajobrazowy, założeniem sięgający XVII
wieku. Ówczesny zamysł z ciekawym układem alejek spacerowych schodzących ku Dolinie Kamiennej czytelny jest do dziś. Do parku mającego
powierzchnię ok. 10 h wprowadza brama murowana z końca XIX w.
Starsi mieszkańcy Bałtowa wspominają Druckich-Lubeckich ciepło. Książę
dawał pracę i płacił solidnie. Dobra bałtowskie znajdowały się w posiadaniu rodziny dokońca II wojny światowej, choć praktycznie
rodzina Druckich-Lubeckich opuściła Bałtów w sierpniu 1944 roku udając się na Zachód Europy. Zaraz potem pałac został
splądrowany, spłonęła część biblioteki, zaginęło również archiwum rodowe.
Obecnie rodzina upomina się o pałac.
Kościół - historia
Pierwszy kościół potwierdzony zapisem w aktach sądowych z 1326 roku
stał na wysokiej górze, blisko dzisiejszego pałacu. Być może świątynia istniała już w
XI w. Kościół uległ spaleniu a pamiątką jego dawnego usytuowania jest murowana
kaplica. Drugi kościół stanął w roku 1697 niżej u stóp góry. Był murowany, sklepiony,
wyposażony w trzy ołtarze pod wezwaniem Matki Boskiej Bolesnej. Ówczesny
kościół miał 47 łokci długości i 14 szerokości. Wysokość murów wynosiła 15 łokci.
Gdy opisany kościół stał się zbyt mały dla potrzeb parafii ks. Teofil Banaszkiewicz
rozpoczął w 1894 r. starania o jego powiększenie.
Prace ruszyły w 1904 r. Wydłużono kościół o dwie boczne kaplice, które nadały kształt łacińskiego krzyża.
Dach pokryto blachą wileńską ocynkowaną. Robotami kierował ks. Ludwik Olsiński,
który w 1908 r. nową świątynię poświęcił. Przebudowa polegała na tym, że do starego
kościoła od strony zachodniej czyli skarpy, gdzie poprzednio były wielkie drzwi
dobudowano prezbiterium i dwie zakrystie, a o bokach dwie kaplice. Od strony
wschodniej, czyli od drogi wzniesiono fronton. W 1908 r. wybudowano do wysokości
gzymsu dwie wieże.
Wnętrze kościoła zdobią malowania dekoracyjne Franciszka Woronia, ucznia
Jana
Matejki. Na pilastrach postacie dwunastu apostołów, a na sklepieniach
czterech ewangelistów. Rzeźba Matki Boskiej Bolesnej uosabia patronkę parafii i jest
dziełem rzeźbiarza z Warszawy -
Polkowskiego. Między kolumnami ołtarza znajdują się figury biskupów męczenników św. Stanisława i Wojciecha. Odnowione w roku
1906 ołtarze w kaplicach pochodzą ze starego kościoła. Obrazy do nich malował Jan
Grot z Częstochowy. Ze starego kościoła pochodzi również chrzcielnica.
 |
Kapliczka w parku na Górze Bałtowskiej . Stanęła w miejscu dawnego kościoła w 1786 r.
Obecnie zaniedbana wymaga szybkiej renowacji. Na fotografii freski
wewnątrz kaplicy
|
 |
Młyn. Stuletni zabytkowy młyn w Bałtowie napędzany siłą wody.
Obok znajduje się wejście do Parku Jurajkiego, a także wygodny parking
dla gości parku. Obecnie w młynie znajduje się muzeum młynarstwa
|
1...2...3
